indywidualne
traktowanie klienta

29 mar 2018
Rozdzielność majątkowa a podział majątku wspólnego małżonków

Rozdzielność majątkowa to jeden z ustrojów majątkowych, który może obowiązywać pomiędzy małżonkami. Ustrój ten może powstać między małżonkami z pomocy prawa (np. w przypadku ubezwłasnowolnienia małżonka bądź ogłoszenia jego upadłości), orzeczenia sądu albo na mocy zawartej między małżonkami umowy. Umowa taka winna zostać zawarta w formie aktu notarialnego i może zostać zmieniona albo rozwiązana w czasie trwania małżeństwa. Najprościej mówiąc rozdzielność majątkowa charakteryzuje się brakiem majątku wspólnego małżonków i wspólnych łącznych uprawnień do przedmiotów majątkowych należących do osobnych majątków małżonków (majątków osobistych). W przypadku ustroju rozdzielności majątkowej mamy do czynienia z dwoma osobistymi majątkami małżonków i brak jest majątku wspólnego, a każdy z małżonków zarządza samodzielnie swoim majątkiem. Przeciwieństwem rozdzielności majątkowej jest wspólność ustawowa majątkowa małżeńska, w której poza dwoma osobistymi majątkami małżonków istnieje również trzeci majątek wspólny małżonków.

Podział majątku wspólnego to nic innego jak rozdzielenie pomiędzy małżonkami majątku, który niegdyś stanowił ich majątek wspólny. Z podziałem majątku wspólnego mamy zatem do czynienia wówczas, gdy pomiędzy małżonkami obowiązywał ustrój wspólności majątkowej, a następnie został on zniesiony czy to w postępowaniu sądowym czy to umową zawartą przez małżonków. Należy bowiem pamiętać, że w czasie trwania wspólności ustawowej żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego. Jeżeli w czasie trwania wspólności ustawowej małżonkowie zawarliby umowę o podział majątku wspólnego to umowa taka byłaby nieważna. Ustanowienie między małżonkami (których wcześniej obowiązywał ustrój wspólności majątkowej) ustroju rozdzielności majątkowej otwiera drogę do podziału majątku wspólnego małżonków.

Zarówno ustanowienie rozdzielności majątkowej, jak również podział majątku mogą zostać dokonane w drodze postępowań sądowych bądź umownie. Jeżeli chodzi o drogę sądową to należy pamiętać, że postępowanie sądowe o ustanowienie rozdzielności majątkowej to zupełnie inne postępowanie niż o podział majątku wspólnego, a sprawy te dotyczą zupełnie innych kwestii. Wielu Klientów myli sprawy o ustanowienie rozdzielności majątkowej ze sprawami o podział majątku wspólnego.

Wyjaśniając, o ile pomiędzy małżonkami istnieje wspólność majątkowa małżeńska gdyż np. nie mają prawomocnie orzeczonego rozwodu albo separacji, to przed dokonaniem podziału majątku konieczne jest wytoczenie powództwa o ustanowienie rozdzielności majątkowej. Uzyskany w takim postępowaniu prawomocny wyrok sądowy umożliwia następnie wytoczenie sprawy o podział majątku wspólnego bądź zawarcie przez małżonków umowy w tym zakresie.

Oczywiście wytoczenie takiego postępowania sądowego o ustanowienie rozdzielności majątkowej nie zawsze jest konieczne, ponieważ jeżeli między małżonkami istnieje zgoda to ustanowienie rozdzielności majątkowej może nastąpić umową zawartą między nimi przed notariuszem, o czym była mowa powyżej.

Podział majątku wspólnego może ponadto nastąpić w drodze umowy zawartej przez małżonków (o ile wspólność majątkowa została wcześniej zniesiona). Umowa taka, w przeciwieństwie od umowy ustanawiającej rozdzielność majątkowa, nie zawsze musi zostać zawarta w formie aktu notarialnego. Jeżeli podziałowi mają polegać jedynie ruchomości to umowa dokonująca ich podziału może zostać zawarta w dowolnej formie. Jeżeli natomiast podział dotyczy również nieruchomości, konieczne jest wówczas zawarcie umowy o podział majątku wspólnego małżonków w formie aktu notarialnego. Wymóg zachowania formy aktu notarialnego dotyczy również sytuacji, gdy w skład dzielonego przez małżonków majątku wchodzi spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu. Taki umowny podział majątku wspólnego małżonków może przy tym dotyczyć całego ich majątku bądź jedynie jego części. Należy jednak pamiętać, że umowny podział majątku przez małżonków możliwy jest dopóty, dopóki oboje małżonkowie (byli małżonkowie) są zgodni zarówno co do możliwości, jak i co do sposobu samego podziału ich majątku. W sytuacji braku zgody w jednej z tych kwestii, podział majątku może nastąpić jedynie w trybie postępowania sądowego.

ZAINTERESOWANY OFERTĄ?
proti - to be online